Administracja
|
Fotografie
|
Partia
|
|
Województwo elbląskie zostało utworzone na mocy ustawy Sejmu PRL z 28 maja 1975 roku, wprowadzającej dwustopniowy podział administracyjny państwa. W wyniku reformy powołano 49 województw, w tym 1 czerwca 1975 roku - właśnie województwo elbląskie. Miasto Elbląg uzyskało status miasta wojewódzkiego1.
W skład województwa elbląskiego weszły dawne powiaty z byłego województwa gdańskiego: elbląski, nowodworski, malborski, sztumski, kwidzyński oraz miasto Elbląg; natomiast z byłego województwa olsztyńskiego w skład nowopowołanego województwa weszły powiaty: pasłęcki, braniewski, część iławskiego i morąskiego. Województwo liczyło powierzchnie 6108 km2 i w momencie powstania zamieszkiwało je ponad 400 tys. osób.
Urząd Wojewódzki nowego województwa otrzymał siedzibę w budynku likwidowanego powiatu na ul. Wojska Polskiego2. Pierwszym wojewodą został Leszek Lorbiecki3.
Pierwsze posiedzenie plenarne Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Elblągu odbyło się 5.06.1975 r. W posiedzeniu udział wziął członek Biura Politycznego KC PZPR, minister obrony narodowej, gen. Wojciech Jaruzelski4. Na stanowisko I sekretarza KW PZPR w Elblągu powołano Antoniego Połowniaka, dotychczasowego wojewodę kieleckiego5.
19 czerwca 1975 roku odbyła się inauguracyjna sesja Wojewódzkiej Rady Narodowej, której przewodniczącym został Antoni Połowniak, a wiceprzewodniczącymi: Bolesław Smagała - dotychczasowy I sekretarz Komitetu Miejskiego PZPR i przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej w Elblągu; Franciszek Socha z Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Włodzimierz Soroka ze Stronnictwa Demokratycznego6.
27 czerwca, Elbląg jako pierwsze z nowo utworzonych miast wojewódzkich, gościł twórcę nowego podziału administracyjnego państwa, I Sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka. W trakcie wizyty I sekretarz spotkał się z załogą Zakładów Mechanicznych "Zamech" w Elblągu i uczestniczył w posiedzeniu Egzekutywy Komitetu Wojewódzkiego PZPR7.
W wyniku kolejnej reformy administracyjnej województwo elbląskie zostało zlikwidowane w 1998 roku. Ostatnim wojewodą elbląskim była Maria Piór. Województwo elbląskie funkcjonowało na mapie Polski przez 23 lata, od 1975 do 1998 roku.
Władze województwa elbląskiego ( 1975 r)8 Urząd Wojewódzki: 1. Wojewoda elbląski – Leszek Lorbiecki 2. Wice wojewoda – Alfred Zienkiewicz 3. Wice wojewoda – Henryk Pauli 4. Wice wojewoda – Bogdan Szymelis Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej: 1. Przewodniczący WRN – Antoni Połowniak 2. Zastępca – Bolesław Smagała 3. Zastępca – Franciszek Socha 4. Zastępca – Włodzimierz Soroka 5. Członek – Tadeusz Kisielnicki 6. Członek – Tadeusz Osowicki 7. Członek – Michał Wilczyński 8. Członek – Ryszard Święcicki 9. Członek – Zdzisława Nowak 10. Członek – Aleksy Korneluk 11. Członek - Marian Żytyński Egzekutywa Komitetu Wojewódzkiego: 1. I Sekretarz KW – Antoni Połowniak 2. Sekretarz KW – Bożenna Janikowska 3. Sekretarz KW – Andrzej Małek 4. Sekretarz KW – Bolesław Smagała 5. Członek – Henryk Hawliczek 6. Członek – Bogusław Aftyka / komendant wojewódzki MO / 7. Członek – Wojciech Blinkiewicz 8. Członek – Władysław Dubacki 9. Członek – Czesław Gutowski 10. Członek – Zenon Kopczyński 11. Członek – Eugenia Kurleto 12. Członek – Leszek Lorbiecki / wojewoda elbląski / 13. Członek – Marian Mańkowski 14. Członek – Rajmund Nowak 15. Członek – Krzysztof Pykosz 16. Członek – Medard Rief 17. Członek – Edward Siemiński |
2Suplement do Historii Elbląga., T.V - Kalendarium, pod red. A. Grotha, Gdańsk, 2005, s. 12 i n.
3Archiwum Państwowe w Elblągu z siedzibą w Malborku [ dalej cyt. APE ], Komitet Wojewódzki PZPR w Elblągu [ dalej cyt. KW PZPR Elbląg , nr 824, sygn. 30, 197.
4Ibidem, sygn. 30, 2888.
5Ibidem, sygn. 30.
6APE, Wojewódzka Rada Narodowa w Elblągu, nr 274, poz.1.
7APE, KW PZPR Elbląg, sygn. 2889.
8Rochna R., Utworzenie i organizacja województwa elbląskiego, Rocznik Elbląski, t.8, 1979, s.419 – 427; dot. Urzędu Wojewódzkiego – APE, Urząd Wojewódzki w Elblągu, nr 337, poz.40, 48; dot. Wojewódzkiej Rady Narodowej – APE, Wojewódzka Rada Narodowa w Elblągu, nr 274, sygn. 1, 68; dot. Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Elblągu – APE, KW PZPR Elbląg, nr 824, poz. 30.